En Pontecesures también toman el tren para ir a la playa a Vilagarcía.

La vinculación ferroviaria entre las tierras de Compostela y Arousa es tan antigua como la propia existencia del ferrocarril en Galicia. Por algo, la primera línea del país, inaugurada en 1873, unía Cornes (hoy perteneciente a Santiago) y Carril (integrado en el municipio de Vilagarcía). Además de interminables anécdotas y todo un premio nobel (el abuelo de Camilo José Cela, John Trulock, se estableció en Iria para gestionar en persona aquel negocio primerizo) los 42 kilómetros de vía han dado a la comunidad un verdadero ejemplo del papel central que las comunicaciones bien diseñadas pueden desempeñar como motor de esa ciudad multipolar galaica de la que tanto se habla y tan pocas veces se vislumbra.
Obligados a buscar una salida al mar, los compostelanos siempre han encontrado en Noia y la ría de Arousa sus particulares puertos. El hecho de que la principal playa de Vilagarcía se conozca como A Compostela es harto significativo. Desde hace décadas, en la capital arousana es costumbre, con la llegada del verano, sentarse a tomar una caña observando cómo largas filas de visitantes descienden del ferrocarril, ataviados con bañadores, sombrillas y toallas, para tomar sus baños de agua, sol y arena y retornar, varias horas después, a sus lugares de origen. Y, aunque los menguantes servicios hacia Catoira y Pontecesures aportan también un número de viajeros importante, en la mayoría de los casos quienes toman el tren para ir a la playa proceden de Santiago.

Familias enteras y jubilados
Resulta difícil precisar una cifra a la hora de calcular el volumen de pasajeros diarios entre ambas poblaciones. No obstante, en la estación arousana los ferroviarios aseguran que, en una buena jornada de sol, son al menos doscientas las personas que utilizan el tren más antiguo de Galicia. Entre ellas, familias enteras y un buen número de jubilados. El ferrocarril aporta a Santiago una playa de la que carece, en Vilagarcía, gracias a un trayecto de apenas media hora.

LA VOZ DE GALICIA, 04/08/11

Valga, Proxecto Home e Medio Rural, xuntos na rexeneración de Mina Mercedes.

A finais de abril do 2010 a Consellería de Medio Rural poñía a primeira pedra do proxecto de rexeneración da lagoa valguesa de Mina Mercedes, en Campaña, coa solta nas súas augas de 2.000 exemplares de troitas. Unha iniciativa para a que o alcalde do concello do Baixo Ulla, José María Bello Maneiro, buscara medio ano atrás financiamento da administración autonómica, co obxectivo de converter o espazo nun couto de pesca de troita e zona de cría de anguías tras confirmar un estudo da Universidade de Santiago a condición óptima de Mina Mercedes para a consolidación de ambas especies de río.
O martes pola tarde, José María Bello Maneiro visitou a lagoa en compaña do xefe de Servizo de Caza e de Pesca de Medio Rural, Jesús Marquina Olmedo, do director do Proxecto Home, Ramón Gómez Crespo, e do director da Estación Hidrobiolóxica Encoro do Con que a Universidade de Santiago ten en Vilagarcía, Fernando Cobos Grandín. O motivo, avanzar sobre o terreo no contido do convenio que en breve asinarán as catro partes para colaborar no desenvolvemento da segunda fase da rexeneración de Mina Mercedes. O seu fin, definir e dispoñer as condicións e os espazos para a práctica da pesca sen morte por parte de tres colectivos específicos: nenos, persoas maiores e discapacitados.

Traslado de troitas a Campaña
O director da Estación Hidrobiolóxica do Río do Con sinalaba onte como o seu centro servíu de nexo de contacto entre as catro patas do futuro convenio para a lagoa valguesa. Fernando Cobas explica que o organismo da Universidade de Santiago leva dous anos colaborando co Proxecto Home nunha novidosa actividade terapéutica na rehabilitación de toxicómanos, consistente nunha piscifactoría de troitas para autoconsumo en Cernadas, na bisbarra compostelá.
A partir desta experiencia, o Proxecto Home encargaráse de criar as troitas que cada certo tempo deberán recuperar a poboación pesqueira de Mina Mercedes, que segundo Fernando Cobas, podería variar entre os 2.000 e os 4.000 exemplares, na súa inmensa maioría de sexo feminino que atoparán en Valga un bo ecosistema para vivir, pero non para poder reproducirse. De aí que sexa preciso a súa periódica renovación coa produción da piscifactoría do Proxecto Home, que o departamento da Consellería de Medio Rural se encargaría de trasladar nun transporte especial desde Cernadas a Campaña. A Estación Hidrobiolóxica proporcionará os pertinentes estudos para avaliar as necesidades de novos exemplares en función da variación do número de pescadores con dereito a actividade en Mina Mercedes e do número de capturas que estipule en cada momento o Concello, aos que haberá que engadir as condicións do caudal da lagoa segundo a época do ano.
A intención do Concello de Valga é poder iniciar este mesmo verán a pesca sen morte na lagoa de Campaña.

LA VOZ DE GALICIA, 14/07/11

Cordeiro da forma y sabor a su empanada de cuarenta metros.

Dos mujeres colocan una parte de la empanada que medirá más de 40 metros.

Ya huele a empanada en Cordeiro. Y es que, aunque las raciones no empezarán a despacharse hasta las siete de la tarde de hoy, durante toda la jornada de ayer el teleclub de esta parroquia se convirtió en la base de operaciones de la Asociación Cultural e Deportiva para elaborar tan exquisito manjar. Nada más y nada menos que cuarenta metros de empanada de millo de los sabores más diversos. Zorza, mejillones, zamburiña, lomo, atún bacalao con pasas, xoubas… Cada dos metros cambia el relleno, aunque siempre con el mismo adobo, que este año llega con novedad e incluye las conocidas ??neboadas?, plantas aromática muy típicas en Galicia y que antiguamente se utilizan para resaltar el sabor de las empanadas. Además, y dado el éxito de la pasada edición, parte de esta empanada gigante se elaboró con el denominado ??millo corvo?, de color negro, y con un sabor muy particular. Por dos euros se podrá degustar una ración de unos 10×12 centímetros. Vamos, un buen pellizco.
Y todo gracias al ingente trabajo que ayer realizaron entre quince y veinte personas en el teleclub. Comenzó por la mañana el señor Furelos, con el amasado a mano en su artesa de madera, como antaño, mientras otros vecinos preparaban los ingredientes, sacando la espina a la sardina, cortando la carne, lavando las zamburiñas y adobando los diferentes productos. Les tomaron el relevo, una vez que la masa estuvo a punto, los encargados de estirarla y, como si de una cadena de producción se tratara, la tarea siguió con el extendido de la ??argallada? y los correspondientes ingredientes y concluyó con el tapado de nuevo con la masa. La Panadería Campaña es donde se hornea la empanada para que esta tarde esté a punto y que los vecinos y visitantes puedan dar buena cuenta de ella. Con este método de trabajo lo que se pretende es que ??a empanada sexa de calidade, mellorando cada ano. Non queremos que sexa a máis grande, senón a máis saborosa?, apunta el presidente del colectivo organizador, Manuel Carbia Magariños.

Esta es la XIX edición de esta Festa da Empanada de Millo do País y la Asociación Cultural e Deportiva no ceja en su empeño por conseguir que cada año el evento tenga mayor realce y alcance una fama más grande. Esto lo consiguen introduciendo siempre alguna que otra novedad, y en esta ocasión son bastantes. Comenzando por el carácter didáctico que han querido imprimir a la elaboración de la empanada. Así, en paralelo a la preparación de la misma, se llevó a cabo un Obradoiro da Empanada, en el que un grupo de mayores, capitaneados por Maruja de Pepe y el señor Furelos ­expertos en el arte de hacer empanadas­ , se organizaron por turnos para enseñar a los más jóvenes todo el proceso desde que el maíz sale del hórreo hasta que la empanada entra en el horno. La lección impartida por estos veteranos vecinos incluyó el reconocimiento de los distintos tipos de maíz y harinas, los tipos de molinos y particularidades de cada uno en la molienda, el proceso de amasado y el uso de mobiliario tradicional como las artesas y la cocción en el horno. El culmen fue la grabación y documentación, por parte de los más jóvenes, de todo el trabajo de elaboración de la empanada, un material que podrá verse en la página web www.teleclubcordeiro.com, con la que la Festa da Empanada podría comenzar a traspasar fronteras. Que conste que, en parte ya lo hizo, porque este año un pedazo de la empanada de millo de Cordeiro emigrará hasta Zaragoza, donde el gallego Manuel Vázquez, que regenta la ??Pulpería Dboto? en la antigua estación de tren, quiere dársela a probar a sus clientes.

DIARIO DE AROUSA, 26/06/11

Reparan el canal que suministra agua al municipio desde el río Ulla, en Padrón.

El canal fue reparado a su paso por el Camiño do Regadío.

A comienzos de la próxima semana entrará en servicio el canal que abastece de agua a la localidad de Pontecesures. La estructura transporta el líquido mediante bombeo desde la estación de A Ínsua, situada en las riberas del río Ulla, en el término municipal de Padrón. En las últimas fechas se acometieron actuaciones de reparación del canal, cuya conducción presentaba importantes fisuras en la zona del Camiño do Regadío, por el que el canal discurre cubierto. Estas deficiencias provocaban que se perdiera gran cantidad de agua, explica el edil de Relacións Institucionais en funciones, Luis Sabariz, de manera que se hizo necesario el arreglo antes de proceder a la puesta en servicio.
El canal fue construido a finales de los años 60 para transportar agua para regadío. Ante los daños que presentaba, el Concello solicitó a Augas de Galicia en varias ocasiones que ejecutase las reparaciones necesarias, unas obras que no se llevaron a cabo hasta la fecha. El gobierno local aguarda que el canal entre en servicio el lunes, puesto que se están terminando las tareas de limpieza en las zonas abiertas (Cortiñas y A Cruxa). De esta manera se suspenderá el suministro desde O Lapido, que es más costoso para el Concello.

LA VOZ DE GALICIA, 04/06/11

El canal de abastecimiento de agua de Pontecesures se abrirá el lunes.

Estos días han concluido las obras de reparación del canal de agua que transporta el agua que abastece a la población de Pontecesures. El punto de suministro está en la estación de A Barca, en Padrón, y por un sistema de bombeo llega del municipio vecino.
El canal tenía múltiples fisuras que provocaban fugas, deficiencia que ahora ha quedado subsanada sin la intervención realizada por Augas de Galicia. Según las previsiones que maneja el concejal de Relacións Institucionais en funciones, Luis Ángel Sabariz, el canal podría estar operativo este mismo lunes lo cual permitirá interrumpir el suministro desde O Lapido, procedente del río Ulla, «bastante más costoso para el Ayuntamiento».

LA VOZ DE GALICIA, 04/06/11

?s políticos padroneses.

De entre a pluralidade das promesas que os seis candidatos ??seis?? aspirantes a dirixir o Concello da capital do Sar nos anunciaron dentro dos seus amplos programas electorais votamos de menos un maior interese que consideramos deberían merecerlles os temas relacionados co tren de cercanías , a Fundación C.J. Cela ou a pista do Bordel, por citar algunhas prioridades.

Nembargantes é salientable, e así nos comprace en sinalar, a defensa que no primeiro caso ven amosando Luis Sabariz do ACP na veciña Pontecesures polo mencionado ferrocarril de cercanías de tanto interese para a cidadanía dunha ampla comarca de pobos e aldeas, principalmente entre Arousa e Compostela. Pola conservación dos fondos documentais da Fundación Cela,en Iria Flavia, xa o pobo se ten manifestado pola súa importancia para que non salgan de Iria tal como foi o desexo en vida do nos Nobel . Non se debe tirar a toalla.Nin perder unha vez mais o tren. En canto a isa estreita e mal asfaltada pista que comunica o vello casco histórico padronés dende a Porta do Bordel con Iria, salta a primeira vista a necesidade da súa urbanización tendo en conta ademais que facilita o acceso a centros como o servicio da Cámara Agraria da comarca do Sar, a estación de autobuses, tanatorio, un supermercado, cuartel da Garda Civil,unión coa outra pista a Estramundi, etc. e por onde percorren os numerosos grupos de peregrinos das rutas Portuguesa e de Mar de Arousa-Ulla que tras o abrazo ao Pedrón e visita os outros lugares xacobeos da vila padronesa por aquí seguen o Camiño de Santiago.

Problemas que non deben, non poden, seguir no abandono do olvido polo que esperamos que coma deciamos a quen corresponda a alcaldía a quen facemos patente os nosos parabéns co desexo dos maiores éxitos, non deixe de recuperar para a súa carteira de proxectos istas non menos prioridades das que coma tales anunciaron nos seus programas de precampaña electorais.

Por otra banda dicir que Padrón honrou a memoria do poeta monfortino Lois Pereiro o pasado Día das Letras Galegas con unha exposición organizada pola Asociación de Empresarios do Sar, coma tamén se lembrou na Casa-Museo de Rosalía, mentres que na Fundación Cela en Iria Flavia quedou asemade aberta ao publico ata o mes de agosto,outra mostra referente ao viaxeiro Cela, co tema Del Miño al Bidasoa.

José Castro Cajaraville
TIERRAS DE SANTIAGO, 31/05/11